Uw persoonlijke advocaten gids en
bron voor alles over recht

A

Aanhangig maken Het aanbrengen/starten van een zaak bij een gerecht. Dit kan door middel van een dagvaarding of een verzoekschrift.
Advocaat Juridisch raadsman. Dient ingeschreven te staan bij de rechtbank in het arrondissement waarin hij/zij werkzaam is. Dient de titel meester in de rechten te bezitten en de driejarige opleiding bij de Orde van Advocaten te hebben voltooid.
Arrest Uitspraak van een gerechtshof of de Hoge Raad.
Arrondissement Gebiedsafbakening van de rechterlijke organisatie. Zoals Nederland is opgedeeld in provincies, zo is de gerechtelijke organisatie opgedeeld in arrondissementen. Nederland kent 19 arrondissementen die veelal de provinciegrenzen volgen. Ieder arrondissement heeft een eigen rechtbank.

B

Beschikking Een uitspraak van een rechter in een procedure die is aangevangen door middel van een verzoekschrift. Of; een beslissing van een bestuursorgaan. In het strafrecht wordt onder een beschikking een niet op de terechtzitting gegevens beslissing.
Bestuursorgaan Orgaan dat belast is met een overheidstaak. Bijvoorbeeld het College van Burgemeester en Wethouders. Hiertoe behoren niet de rechterlijke macht of wetgevende instanties.

C

Cassatie Beroep bij de Hoge Raad. Hierbij wordt puur gekeken of de lagere rechter het recht op een juiste wijze heeft toegepast, de feiten worden buiten beschouwing gelaten. Cassatierechtspraak heeft tot doel de rechtseenheid, rechtsontwikkeling en rechtsbescherming te verzekeren en te bevorderen.
Cautie De mededeling aan een verdachte dat deze het recht heeft om te zwijgen.
Conservatoir beslag Beslag op goederen met goedkeuring van een rechter, voorafgaand aan de uitspraak in een geschil.
Curator Door de rechtbank aangewezen persoon die handelt namens een handelingsonbekwaam persoon.
Of; in geval van een faillissement, is de curator degene die het beheer voert over het vermogen van de failliete persoon of onderneming en de verdeling onder de schuldeisers verzorgd. Ook wel boedelredder genoemd.

D

Dagvaarding Eerste processtuk in een gerechtelijke procedure alsmede officiële, schriftelijke oproep om voor een gerecht te verschijnen.
Deurwaarder Ambtenaar die belast is met het uitbrengen van dagvaardingen en andere exploten. Daarnaast is de deurwaarder onder andere gemachtigd tot het doen van beslagen en ontruimingen. De officiële benaming is ‘gerechtsdeurwaarder’.

E

Executoriaal beslag Beslag dat wordt gelegd naar aanleiding van een rechterlijke uitspraak om de in het gelijk gestelde partij zijn of haar goederen te doen terugkrijgen of een schuld betaald te krijgen. Dit beslag wordt door een deurwaarder gelegd.
Exploot Officieel stuk dat door de deurwaarder wordt uitgebracht en betekend. Een dagvaarding is een voorbeeld van een exploot.

F

G

H

Hoger beroep Vragen om een voorziening van een hoger gerecht. Wanneer men het niet eens is met de uitspraak van een rechter, de zaak door een hogere rechter nogmaals laten beoordelen.

I

J

Jurisprudentie Rechtspraak. Vaste jurisprudentie is de door de rechtspraak gevormde rechtsleer en vormt een richtlijn voor latere soortgelijke gevallen. Daarnaast valt onder de term jurisprudentie ook de systematische verzameling van uitspraken en vonnissen.

K

Kort geding Gerechtelijke procedure om in een spoedeisende zaak een snelle uitspraak van een rechter te krijgen. Er wordt dan een voorlopige voorziening getroffen, waartegen hoger beroep open staat.

L

M

Magistratuur Benaming voor alle leden van de rechterlijke macht. Hiertoe behoren alle rechters en de leden van het Openbaar Ministerie.
Mediation Dit is een alternatieve, niet-juridische manier van conflictoplossing, waarbij een mediator (bemiddelaar) samen met de partijen probeert tot een compromis of oplossing te komen.
Misdrijf Strafrechtelijk feit. Gepleegde handeling in strijd met het recht. Zwaarder dan een overtreding. Wordt over het algemeen in eerste aanleg door de strafrechter van de rechtbank berecht.

N

Niet-ontvankelijk Een zaak die niet-ontvankelijk is, is niet voor berechting vatbaar. Dit kan bijvoorbeeld omdat de rechter niet bevoegd is of er termijnen zijn overschreden. Ook kan de Officier van Justitie niet-ontvankelijk zijn omdat er geen recht tot vervolging (meer) bestaat.

O

Officier van Justitie Functionaris van het Openbaar Ministerie.
Openbaar Ministerie Openbaar aanklager en staatsorgaan dat is belast met de opsporing van strafbare feiten. Daarbij geeft zij leiding aan de politie. Tevens is het OM belast met de vervolging van daders van strafbare feiten en de tenuitvoerlegging van strafvonnissen.
Orde van Advocaten Beroepsorganisatie voor de Advocatuur.
Overtreding Strafbaar feit. Minder ernstig dan een misdrijf. Wordt over het algemeen in eerste aanleg door de kantonrechter berecht.

P

Politierechter Alleensprekende strafrechter van de rechtbank in zaken waarop niet meer dan ten hoogste één jaar gevangenisstraf staat en die eenvoudig zijn van aard.
Procureur Per 1 september 2008 afgeschaft.
Procesvertegenwoordiger. Tot 1 september 2008 was vrijwel iedere advocaat procureur in zijn/haar eigen arrondissement en kon voor advocaten uit andere arrondissementen de formele proceshandelingen bij de rechtbank verrichten.

Q

R

Raadsheer Rechter van een gerechtshof of de Hoge Raad. Ook vrouwen worden raadsheer genoemd.
Raadsman Mannelijke advocaat.
Raadsvrouw Vrouwelijke advocaat.
Rechtsbijstand Bijstand door juridische deskundige.
Recidive Herhalen van strafbare feiten na veroordeling wegens een soortgelijk strafbaar feit.

S

Staande magistratuur
Dit zijn de leden van het Openbaar Ministerie. Zij staan wanneer zij het woord voeren in de rechtszaal en worden daarom de staande magistratuur genoemd.

T

Tenlastelegging Grondslag van een strafproces. Beschuldiging van een strafbaar feit, onder vermelding van de wettelijke strafbaarstelling.

U

V

Verzoekschrift Middel om een zaak aan een rechter voor te leggen. Eerste processtuk in een rechtszaak.
Vonnis Uitspraak van een rechter in een zaak die is aangevangen door middel van het uitbrengen van een dagvaarding.

W

Wederrechtelijk In strijd met het recht.

X

Y

Z

Zittende magistratuur Rechters. Zij blijven zitten wanneer zij aan het woord zijn en worden daarom de zittende magistratuur genoemd.